"BİLİM VE TEKNİK KADERCİLİĞİN KUŞATMASINDA"
Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şube Yönetim Kurulu adına bir açıklama yapan Başkan Levent Yağcıoğlu, 3 Mart Kozlu grizu faciası nedeniyle yaptığı açıklamada 80'li yılların başında yapılan özelleştirme nedeniyle Türkiye madenciliğinin küçültülerek madencilik kültürünün bitirildiğini, denetimlerin yeterli ve etkin yapılmışların kazaları da beraberinde getirdiği belirterek, bilim ve tekniğin kaderciliğin kuşatması altında olduğunu söyledi.
“iş kazalarının % 98’i önlenebilir kazalardır. İş kazalarını önlemenin maliyeti bir iş kazası neticesinde karşı karşıya kalınan maliyetlerden daha düşüktür” diyen Levent Yağcıoğlu’nun açıklaması şöyle:
“Bugün 3 Mart 2026 Salı, tam 34 yıl önce Salı günü TTK Kozlu maden ocaklarında meydana gelen gaz ve toz patlamalarında; 263 maden emekçisini kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Simgeleşen bu günle iş kazalarında hayatını kaybeden tüm maden emekçilerinin anıları önünde saygıyla eğiliyor; onların anısını, güvenli ve insan onuruna yaraşır, çalışma koşulları için yürüttüğümüz örgütlü mücadelemizin tarihsel sorumluluğu ve hesap sorma iradesi olarak görüyoruz.
Soma, Ermenek, Karadon, Şirvan, Amasra, İliç… Bu isimler yalnızca birer yer adı değil; her biri tarifsiz acıların yaşandığı yerlerdir. Bilimin, tekniğin ve mühendisliğin gelişimine rağmen işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri aynı ölçüde geliştirilememekte; önlenebilir kazalar göz göre göre ölümlere dönüşmektedir. Etkin denetim ve yaptırım uygulanmadığı sürece de benzer acılar yaşanmaya devam edecektir.
Oysa “elverişli koşullarda çalışma hakkı” İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde güvence altına alınmış temel bir haktır. Bu hak, emeğin tarihsel mücadelesi sonucunda kabul görmüş; Devlete, çalışanların yaşamını ve sağlığını koruma yükümlülüğünü yüklemiştir. Bu bağlamda, İşçi sağlığı ve iş güvenliği, insan yaşamını merkeze alan kamusal bir sorumluluktur.
Madencilik sektörü, doğası gereği içerdiği riskler nedeniyle kendine has bir özellik arz eden, bilgi, deneyim, uzmanlık ve sürekli denetim gerektiren en ağır ve riskli sektörlerin başında gelmektedir.
Ülkemizdeki madencilik kamu kurum ve kuruluşlarında oluşan madencilik kültürünün bilgi ve deneyime ulaşması uzun yıllar gerektirmiştir. Ancak, 80‘li yılların başından itibaren uygulanan özelleştirme, taşeronlaştırma, rödovans gibi örgütümüzün karşı olduğu uygulamalar ile ülke madenciliği küçültmüş, havza madenciliğinden vazgeçilmiş, ruhsatlar bölünerek parçalanmış, madencilik bilgi, deneyim ve birikimi yok edilmiştir. Maden işletme faaliyetlerinin, bu birikim ve deneyime sahip olan kamu kurum ve kuruluşları yerine, teknik ve alt yapı olarak yetersiz, deneyimsiz ve uzmanlaşmanın olmadığı kişi ve şirketlere bırakılması, buna ek olarak denetimin de yeterli ve etkin bir biçimde yapılmaması, kazaları beraberinde getirmektedir. Bu kazalarda maden mühendisi meslektaşlarımız da yaşamlarını yitirmektedirler.
Ülkemizde “madencilik” denilince akla önce yas, sonra isyan gelmektedir. Çünkü maden işçisine “fıtrat” adı altında reva görülen, özünde siyasi tercihlerin sonucu olarak yaşanan iş kazalarının ortak özelliklerini üç kelimeyle özetlemek mümkün: “Denetimsizlik, güvencesizlik ve cezasızlık”.
TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi olarak bir kez daha altını çiziyoruz: iş kazalarının % 98’i önlenebilir kazalardır. İş kazalarını önlemenin maliyeti bir iş kazası neticesinde karşı karşıya kalınan maliyetlerden daha düşüktür. Bilimsel ve teknik ölçütler doğrultusunda kamusal ve bağımsız bir denetim sistemi kurulmadan; üniversitelerin, sendikaların, meslek örgütlerinin katılımıyla idari ve mali yönden bağımsız bir ulusal işçi sağlığı ve iş güvenliği kurumu oluşturulmadan bu tablo değişmeyecektir.
Alın terinin karşılığını alabilmek için ülkenin dört bir yanında mücadele eden emekçilerin emeği, sendikal hakları ve yaşam hakkı güvence altına alınana kadar mücadelemizi sürdüreceğiz. 3 Mart 1992‘de TTK Kozlu‘da ve diğer iş kazalarında yaşamını yitiren tüm maden emekçilerini bir kez daha saygıyla anıyor kazasız bir iş yaşamı diliyoruz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”