ZONGULDAK'TA İLK İNSANLAR NEREYE YERLEŞTİ ?
Antik dönem için yazdığım yazılar genelde o dönem yazılan kitaplardan elde edilen bilgilere dayanıyor. Bu da takriben en erken M.Ö 8.yy’na dayanıyor. Bu kitapların çoğu şiirsel anlatım ile efsane (gerçek olup olmadığı bilinmeyen) anlatımlardan oluşuyor. Batı Karadeniz için bu dönem Yunan Mitolojisi olarak adlandırılıyor.
Lakin bu yazım tamamen arkeolojik bulgulara dayanıyor. Arkeolojik kazılarda elde edilen bulgular, daha gerçek ve somut bilgilerden oluşur.
Zonguldak yerleşkesinde ilk insan izleri , yapılan arkeolojik kazılarda elde edilen bulgura göre ; ilk yerleşim Paleolitik Çağ’a kadar gidiyor. Paleolitik Çağ olarak adlandırılan ,insanlık tarihinin en uzun dönemi olan, yaklaşık 2 milyon yıl önce başlamış ve MÖ 10.000 civarında sona ermişti.
Paleolitik Dönem (Eski Taş Çağı), kullanılan taş aletler ve insan yaşamındaki değişimlere göre üç ana evreye ayrılıyor :
Alt Paleolitik ( M.Ö 2,6 milyon -MÖ 300.000 ),
Orta Paleolitik (MÖ 300.000 ile MÖ 50.000)
Üst Paleolitik (MÖ 50.000 ile MÖ 10.000 ) olarak ayrılıyor .
Alt Paleolitik Çağ’a kadar uzanan taş aletler , Zonguldak ilinin batısında, Sakarya ilinde yapılan yüzey araştırmalarında elde edilen bulgular , insan hareketliliği olduğuna ilişkin güçlü kanıtlar oluşturuyor. Zonguldak’ın hemen doğusunda, Bartın ili kıyılarında gerçekleştirilen çalışmalarda da Alt Paleolitik Dönem’e ait aletlerin bulunması, bize en erken insan yerleşimin Bartın kıyılarında gerçekleştiğini gösteriyor. Yani bölgede insan varlığı 300 bin yıl öncesine kadar gittiği şüphesi bulunuyor.
Zonguldak il sınırında, daha bu dönemde herhangi insana dair bir bulgu bulunmuyor.
Üst Paleolitik Çağ olarak adlandırılan dönemde ise ; Kdz. Ereğli ve Akçakoca arasında kalan bölgede yapılan araştırmalarda, bazı bulgulara rastlanmıştır.. Lakin tam bir veri oldukları konusunda şüpheler bulunmaktadır. Bu dönem Zonguldak kıyılarında gerçekleşen denizin ani yükselme ve ani düşmesi sonucunda insan yerleşimine olanak vermediği üzerinde duruluyor.
Zonguldak il sınırında Kalkolitik Çağ , yani Bakır Taş Çağı döneminde; M.Ö. 5000 ile 3000 yılları arasında insan yerleşimin olduğu bazı kazı çalışmalarında tespit edilmişti. Devrek ilçesi sınırları içinde yer alan Boncuklar ve Buldan’ın yamaçlarında, Çaycuma ilçesi Sofular Mağarası’nda elde geçirilen bazı çanak çömlek parçaları, Kalkolitik Çağ’a ait olduğu tespit edilmiştir.
Zonguldak ilinde yürütülen arkeolojik araştırmalarda tespit edilen bazı aletlere göre; yaklaşık MÖ 5500-3000 yılları arasında :
Krd Ereğli bölgesinde İnönü Mağarası, Yassıkaya Mağarası, Dörtinler Mağarası, Gözören Mevki, Sarmaşıkini Mağarası, Erikpınarı Mevki, Karagöl Mevki ;
Devrek Mumcuoğlu Mağarası, Döküktepe, Türbetepe;
Çaycuma Sofular Mağarası etrafında insan yerleşmelerinin başladığı söylenebilir.
Yani Zonguldak’ta ilk insanların elde edilen bulgulara göre; en erken MÖ 5000 ile MÖ 3000 yıllarında olduğu ve Ereğli’nin iç kesimleri ile Devrek’in ve Çaycuma’nın yükseklerinde olduğu anlaşılıyor.
Hayati Yılmaz ile
Zonguldak Tarih