İşte o yazı:
Çocukluğumdan beri halen hamsi yanında yoğurt yemiyorum. Aslında bunun doğrusunu öğreneli çok oldu ama herhalde bu gelerek haline geldi.
Karadeniz'de hamsinin her türlü yemeği yapılır ama yoğurtlu hamsi asla yapılmaz.
Biz Karadenizliler de böyle bir algı var. Hamsi ile yoğurt yersen zehirlenirsiniz .
Neden diğer balıklar değilde hamsi ? Onu da merak ettim.
Aslında bu hem doğru hem de yanlış bir bilgi.
Hayvansal ürünlerin hemen hemen hepsinde taze olmaz ise bir takım bakteriler oluşacağı için zehirlenme meydana getirebiliyor. Hem yoğurtta hem de hamside histamin var. Bu bakımdan doğru . Fakat ikisi de taze olması durumda hiçbir şey olmaz. Bu bakımdan da yanlış bir bilgi.
Yani siz bayat hamsi ile ıspanak yerseniz de bir süre sonra baş dönmesi, mide bulanması yaşayabilirsiniz. Çünkü ıspanağın da histamin oranı yüksek.
Hastimin olan ürünler eğer bozuksa vücuttaki oranı artırıyor.
( Hastimin oranı yüksek ürünler : Yoğurt ve süt ürünleri,Kurutulmuş meyveler,Avokado,Patlıcan,Ispanak ,Balık ve kabuklu deniz ürünleri,Alkol, İşlenmiş veya tütsülenmiş etler, Ketçap,Sirke)
Yani taze yoğurt ve taze balık aynı anda birlikte yenir ise hiç bir şey olmaz.
O zaman tek bir şeye ihtiyacınız var , Balıkların taze olup olmadığını anlamak.
Balığın taze olup olmadığını anlamanın en basit yöntemi balığın kötü bir şekilde kokmasıdır.
Veya balığın orta noktasına parmakla bastırmaktır. Balığa bastırdığınızda oluşan çukurluk anında düzelmelidir. Balık bayatsa dokunulan kısımda iz kalacaktır.
Balık ele alındığında kuyruk kısmı yumuşak ve düşük duruyorsa bu balıktan uzak durmalı.
Taze balık suya girdiğinde dibe batar, bayat balık ise yüzeyde kalır. Taze balığın gözleri parlak ve lekesiz olur. Balık bayatladıkça gözleri buğulanır ve çöker.
Bir de balıklarla ilgili şu var.
Balıkları buzdolaplarının +5 dereceli raflarında 3 gün saklayabilirsiniz. 0 ve -5 dereceli buzluklarda bu süre ortalama 14 gündür. -18 derecelik deep freezelerde küçük balıklar 3 ay, lüfer gibi balıklar 5-6 ay, büyük balıklar ise ortalama 6-8 ay kadar saklanabilir. -25 dereceli deep freezelerde bu süre daha fazladır.
Neden diğer balıklar değilde hamsi ?
Hamsinin kas dokularında yüksek miktarda “histamin” içeriyor. Hamsiden başka ; palamut, uskumru, kolyoz, somon, ton balığı, torik ve zargana gibi koyu etli balıklarda daha fazla olduğu için.
Hayatımda aynı anda balık ile yoğurt yemedim. Bundan sonra yer miyim ! Bilmiyorum.
Yersem , “insanın orucunu bozması” gibi bir his oluşturacağını düşünüyorum.
Hayati Yılmaz ile
Zonguldak Tarih
