2018 yılından bu yana Bartın’da ağır ve rahatsız edici bir koku hissediyorsunuz. Bazen çok yoğun, bazen de farklı türlerde bu kokular burnunuza geliyor. Bu koku, artık kent merkezinde kalmış olan Çimento Fabrikası’ndan kaynaklanıyor. Özellikle “Atıktan Türetilmiş Yakıt (ATY) Hazırlama Tesisi”nden çıkan bu koku, kent yaşamını olumsuz etkiliyor. Söz konusu tesiste hazırlanan atıklar, yüksek sıcaklıktaki fırında fosil yakıtla karıştırılarak ısı enerjisine dönüştürülüyor. Eğer yüksek fırından çıkan gazda bu koku hissedilmiyorsa, sorunun kaynağı doğrudan ATY tesisidir [1].
Bu tesis 2017 yılında kurulduğunda Bartın halkı ne yazık ki yeterince bilgilendirilmedi. O dönem görevde olan Belediye Başkanı ve Belediye Meclisi üyeleri artık değişti. Şimdi Bartın Belediyesi’nde yeni bir yönetim iş başında. Görev artık onların. Bartın halkının oylarıyla göreve gelen Belediye Başkanı ve Meclis üyeleri, bu görevi Bartın halkının sağlığı ve temiz hava hakkını korumak için üstlendiler.
Göreve geldikten sonra Bartın Çimento’nun sahibi Sayın Konukoğlu’nun sizi ziyaret ettiğini biliyoruz. Elbette Sayın Konukoğlu’nun böyle bir ziyarette bulunması anlaşılır: Fabrikasının geleceğini ve kârlılığını düşünmek zorunda. Ancak siz de Bartın halkının sağlığını ve yaşam kalitesini düşünmek zorundasınız.
27 Aralık 2024 tarihinde sendika.org’da yayınlanan yazımda da bu konuyu ele almıştım [2].
O tarihte Sayın Konukoğlu henüz Bartın Belediye Başkanı Sayın M. Rıza Yalçınkaya’yı ziyaret etmemişti. Ancak bugün bu kokular hâlâ hissediliyorsa, anlaşılan o ziyarette bu konu konuşulmamış. Konuşulmuş olsaydı, bu pis kokuların yeniden etrafı sarması mümkün olmazdı.
ATY tesisleri için genellikle Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci zorunludur. Bu süreç tesisin kapasitesine, konumuna ve teknik özelliklerine göre şekillenir. Türkiye’de bu durum, 25.11.2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ÇED Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir. Söz konusu tesis kent merkezinde yer almakta ve yılda 175 bin ton katı atık işlemektedir. Bu nedenle "ÇED gerekli" kararı verilmesi gerekirdi. Ancak "ÇED gerekli değildir" kararı ile kurulmuştur.
Yine de unutulmamalıdır ki, bu tesisin çevre lisansı beş yıl sürelidir ve bu yıl içinde yenilenmesi gerekir. Bu lisansın yenilenmemesi için başta iktidar partisi milletvekili Sayın Aldatmaz ve muhalefet partisi milletvekili Sayın Bankoğlu’na görev düşmektedir. Her iki milletvekili de, Bartın Belediye Başkanı Sayın Yalçınkaya’ya bu konuda destek olmalıdır. Neden mi? Bartın halkı artık pis kokular solumamalı da ondan!
5393 sayılı Belediye Kanunu ve 3572 sayılı Kanun gereği verilen işyeri ruhsatları genellikle süresizdir. Ancak:
Mevzuata aykırılık,
Çevre ve insan sağlığına zarar,
Faaliyet konusu değişikliği
gibi durumlarda iptal ya da yenileme gerekebilir. Bartın Belediyesi olarak ruhsat iptali için gerekli işlemleri başlatmak elinizdedir.
Bartın Belediyesi, Bartın halkı adına bu tesisten yayılan kokunun kaynağını tespit etmelidir. Daha önceki yıllarda yapılan ölçümlerde, yüksek fırın bacasında koku bulunamamıştır. Çünkü koku kaynağı fırın değil, ATY tesisinin kendisidir. Yetkililer, bu tesisin içinde kokuyu üreten atıkları belirlemekle yükümlüdür.
ATY tesislerinde koku, gürültü, toz gibi çevresel etkiler oluşabilir. Yerleşim alanlarına bu kadar yakın mesafede kurulan bu tip tesislerde halk sağlığı riske atıldığından, normal şartlarda ÇED olumlu kararı verilemez. 2018 yılında, dönemin belediye yönetiminin ilgisizliği ve umursamazlığı (acaba o zamanki Sayın Konukoğlu’nun ziyareti bunda etkili olmuş olabilir mi?) nedeniyle bu tesisin kurulmasına göz yumuldu. Sonuç: Bartın halkı bugün bu pis kokuları solumak zorunda bırakılıyor.
Ama şimdi, Bartın halkından rekor oy alarak yeniden seçilen Sayın M. Rıza Yalçınkaya’dan bu pis kokuların üzerine kararlılıkla gitmesi bekleniyor.
Ama durun, daha bitmedi. Karabük’teki MARZINC firmasının tehlikeli atığı olan curuf da bu yüksek fırına giriyor.
Peki sonra ne oluyor?
Biz bu karışımları "mis gibi" soluyoruz…
Bu konuya bir sonraki yazımda devam edeceğim.
İşte bu nedenle diyorum ki: Bartın sahipsiz! İktidarı da muhalefeti de duyarsız!
---
Bağlantılar
[1] "Katı Atıklar Enerjiye Dönüşüyor" – Anadolu Ajansı
https://www.aa.com.tr/tr/temiz-cevre-temiz-su/kati-atiklar-enerjiye-donusuyor/1496778?fbclid=IwY2xjawLc3htleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFaSXRCanpBTXduS1pzazd0AR5Uyj8HE2B-dthOVwHN_7Q8eM-6_z7yqHoMEyR95UWrBUnV2a1wXz1llexPwQ_aem_jD4wd9M1tUBEeCzhZ5DP7w
[2] "Bu Pis Kokular Kimlerden Geliyor?" – sendika.org
https://www.sendika.org/2024/12/bu-pis-kokular-kimlerden-geliyor-717199
